Skrajnie: samochód, rower, pieszy

 //  Rozdział: Skrajnia piesza

Rysunki skrajni z obowiązujących przepisów i kontrpropozycje strony społecznej. Najlepiej opisana jest skrajnia dla aut. O problematyce skrajni najwięcej mówią dyskusje o skrajni rowerowej. Skrajnia dostosowana do potrzeb pieszych to wciąż temat nieformalny i nieopisany.

W temat obliczania skrajni pieszej – a właściwie jej marginesu wystającego poza krawędź nawierzchni, który jest najważniejszy – wprowadzą nas obliczenia dla rowerów. Najpierw dwie grafiki porównujące parametry najprostszej skrajni drogowej oraz pieszej i rowerowej ze strony www.drogipubliczne.eu/skrajnia-drogi (1, 2) oraz porównanie dwóch wersji skrajni rowerowej (holenderskiej i „przepisowej”) z artykułu Przestrzeń pieszego i rowerzysty w pasie drogowym – cz. IV (3):

Widać, że zgodnie z przepisami samochód ma na wystawanie poza krawędź jezdni aż 0,5 m (to w zupełności wystarcza na lusterko czy nawet uchylenie drzwi), a rowerzysta tylko 20 cm. Dla pieszego zaś nie przewidziano żadnej strefy buforowej na ręce czy bagaż. Musi on cały „schować” się w pionowym rzucie chodnika. Na trzecim obrazku mamy podaną szerokość rowerzysty 75 cm. Na tej podstawie obliczmy, ile realnie potrzebuje on wolnego pasa od brzegu nawierzchni, aby móc korzystać z całej jej szerokości. Dla pieszego obliczenia będą analogiczne, a w przypadku pieszego z bagażem nawet liczby mogą być te same.

  • Najpierw obliczmy realny margines „wystawania” rowerzysty w bok od linii ruchu koła – 35 cm (ok. połowy standardowej szerokości rowerzysty 75 cm).
  • W ten sposób otrzymujemy minimalną odległość przeszkody od drogi rowerowej, która pozwala rowerzyście korzystać z całej szerokości nawierzchni (np. przy mijaniu się – może wtedy jechać samym skrajem drogi i tylko „muśnie” granicę skrajni).
  • Do tego jednak trzeba dodać ok. 20 cm na zachowanie odległości dającej poczucie bezpieczeństwa i swobody manewru.

W ten sposób otrzymujemy realny margines skrajni od krawędzi nawierzchni, której potrzebuje rowerzysta równy ok. 55 cm, a więc porównywalną do samochodowej. Ten sam margines wynoszący wg przepisów zaledwie 20 cm zostanie „zużyty” przez rowerzystę na sam margines bezpieczeństwa. Z pozostałą odległością od linii koła do kierownicy rowerzysta musi się „schować” w szerokości nawierzchni, co oznacza, że nie wykorzysta ok. 35 cm tej szerokości. Zatem po ustawieniu np. barierek 20 cm od krawędzi drogi rowerowej powstanie martwy pas, po którym rzadko kiedy przejedzie koło roweru.

Teraz już łatwiej jest zrozumieć przykłady prawidłowych i nieprawidłowych wymiarów skrajni dla drogi rowerowej samej i w sąsiedztwie chodnika na pierwszej i kolejnej (4) stronie artykułu Przestrzeń pieszego i rowerzysty w pasie drogowym – cz. IV:

  • Rys. 1 – Widać, że skrajnia dla rowerzysty to dość złożone zagadnienie, w których wyróżnia się przeszkody punktowe i liniowe (punktowe łatwiej ominąć) a także wysokość krawężnika (z nią związana jest kwestia zachowania bezpiecznej odległości na wysokości pedałów – przy wysokim krawężniku, kiedy droga rowerowa biegnie jezdnią przeszkoda może być bliżej krawędzi nawierzchni bo rowerzysta i tak musi się trzymać z dala od krawężnika).
  • Rys. 2 – Przedstawia parametry uznane za minimalne dla dwukierunkowego ciągu pieszo-rowerowego (20 cm wcięcia po stronie wysokiego krawężnika)
  • Rys. 3 – Przykład dwukierunkowego ciągu pieszo-rowerowego o niedostatecznej szerokości, na którym dodatkowo pogorszono warunki bezpieczeństwa wprowadzając dwustronne ogrodzenie zbyt blisko krawędzi Odległość lampy od jezdni rowerowej jest prawidłowa, ale wcześniej zaraz przy brzegu mamy zasygnalizowaną barierkę, która uniemożliwiłaby rowerzyście jazdę w pokazanym miejscu i korzystanie z 0.5 m marginesu do latarni. Podobnie jest po stronie pieszych. Między nimi tworzy się przestrzeń kolizji zaznaczona na czarno. Dodajmy, że przy tym nachyleniu nasypu barierki są w ogóle zbędne.

 

Źródła:

  • Odnośne strony w Atlasie sytuacji pieszych: 30-35.
  • Grafiki: 1, 2:  www.drogipubliczne.eu/skrajnia-drogi, Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. (Dz. U. z 1999r. Nr 43, poz. 430 z późn. zm.); 3, 4: strona 1 artykułu Przestrzeń pieszego i rowerzysty w pasie drogowym – cz. IV, II Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna TRANSEIA „Oceny oddziaływania na środowisko w budownictwie komunikacyjnym”, 6-8 grudnia 2017, Krynica Zdrój; 3, 4: tamże, strona 2, tamże.

 

Marcin Skrzypek